ADHD en ADD op het werk: van inzicht naar werkbare afspraken

KENNIS · AANDACHT & WERK

Een taak belangrijk vinden en er toch niet aan beginnen. Veel tijd besteden aan één onderwerp en een andere afspraak uit het oog verliezen. Als zulke situaties spelen, wil je begrijpen wat er gebeurt en welke aanpak haalbaar is. Ik onderzoek dat met je vanuit je dagelijkse werk.

Wat is ADHD, en wat betekent ADD?

Bij ADHD kunnen aanhoudende problemen met aandacht, hyperactiviteit en impulsiviteit voorkomen. De Nederlandse zorgstandaard onderscheidt een overwegend onoplettend beeld, een overwegend hyperactief/impulsief beeld en een gecombineerd beeld. ADD is de benaming die veel mensen gebruiken voor het overwegend onoplettende beeld. Het is dus geen eenvoudige tegenstelling tussen “druk” en “rustig”. Bron: Nederlandse zorgstandaard ADHD.

Herkenning in een beschrijving is geen diagnose. Een professionele beoordeling kijkt naar je ontwikkeling, functioneren en mogelijke andere verklaringen. De richtlijn voor volwassenen vraagt ook aandacht voor bijkomende problemen en de invloed op werk, relaties en dagelijks leven. Bron: NICE-richtlijn ADHD.

Welke werksituatie wil je veranderen?

We hoeven niet te beginnen met je hele agenda opnieuw inrichten. Een concrete vraag geeft vaak meer houvast. Bijvoorbeeld:

  • Hoe maak ik van een grote opdracht een duidelijke eerste stap?
  • Welke taak krijgt voorrang als er meerdere verzoeken binnenkomen?
  • Hoe houd ik afspraken zichtbaar op één plek?
  • Hoe bespreek ik onderbrekingen of een onhaalbare planning?

Een praktische proefafspraak

Illustratief voorbeeld
Je hebt vijf taken op je lijst, maar elke nieuwe vraag voelt direct urgent. Je spreekt met je leidinggevende af welke twee taken vandaag voorrang hebben en wat mag wachten. Aan het einde van de dag kijk je samen of die afspraak bruikbaar was.

Dit is een mogelijkheid om te onderzoeken, geen standaardoplossing. Een planning heeft pas waarde als je die kunt gebruiken in de omstandigheden waarin je werkt.

De omgeving doet mee

De NICE-richtlijn noemt aanpassingen aan de omgeving als onderdeel van ondersteuning. Denk aan de inrichting van het werk, afleiding en de manier waarop informatie wordt aangeboden. Wat past, hangt af van jouw behoeften en de taak. Lees de richtlijn over omgevingsaanpassingen.

In coaching kunnen we een klein experiment voorbereiden: een taak uitsplitsen, een overleg duidelijker afronden of een ongestoord werkmoment afspreken. We spreken af wat je wilt merken en kijken daarna wat het daadwerkelijk oplevert.

ADHD samen met dyslexie of autisme

ADHD en autisme kunnen samen voorkomen. Een internationaal consensusdocument benadrukt dat overlappende kenmerken zorgvuldige beoordeling vragen. De uitwerking verschilt per persoon; er is geen vaste verhouding tussen “de ADHD-kant” en “de autisme-kant”. Bron: expertconsensus over ADHD en autisme (2020).

Ook dyslexie kan een rol spelen. Een schriftelijke takenlijst is bijvoorbeeld niet vanzelf de beste keuze als het lezen ervan veel inspanning kost. We kunnen bespreken of een korter overzicht, mondelinge toelichting of een andere vorm beter aansluit. Dit is een praktische afweging, geen test voor een combinatie.

Voorbereiden: van een volle takenlijst naar één werkvraag

Je hoeft voor een coachgesprek geen perfect overzicht te maken. Kies één moment waarop je vastliep. Met deze drie vragen maken we je vraag concreter:

  1. Wat was de opdracht? Bijvoorbeeld: een rapport afmaken terwijl er nieuwe verzoeken binnenkwamen.
  2. Waar stokte het? Bij het kiezen, beginnen, onderbreken of afronden? Beschrijf wat er gebeurde, zonder jezelf een oordeel te geven.
  3. Welke afspraak wil je onderzoeken? Bijvoorbeeld één aanspreekpunt voor prioriteiten of samen vaststellen wat vandaag klaar moet zijn.

Illustratief voorbeeld: “Als er tussendoor een nieuwe opdracht komt, wil ik weten welke taak mag wachten.” Dat geeft een leidinggevende een concrete vraag om op te reageren. We kunnen zo’n gesprek samen voorbereiden.

Een terugblik helpt om een proefafspraak te beoordelen: lukte het om te beginnen, was de opdracht duidelijk en was de afspraak uitvoerbaar? Als iets niet werkt, onderzoeken we de taak en omstandigheden opnieuw. Een mislukte proef is geen bewijs dat je je onvoldoende inzet.

Zoek je informatie over professionele hulp bij ADHD? Thuisarts legt uit welke hulp volwassenen kunnen bespreken. Mijn begeleiding richt zich op praktische coachvragen.

Vraag een gesprek aan over jouw werksituatie.

Praktische aanvulling: 8 oktober 2026.

Wat ik als coach doe

Ik luister, vraag door en help je onderzoeken welke afspraken en stappen bij je werkvraag passen. Coaching vervangt geen diagnostiek of behandeling van ADHD. Vragen over een diagnose of medicatie bespreek je met een daarvoor bevoegde zorgprofessional.

Bespreek jouw werkvraag met mij →

Gesprekken kunnen online en duren meestal 1 tot 1,5 uur. Vorm en kosten spreken we vooraf af.

Verder lezen

Dyslexie op het werk · Autisme op het werk · Hoogbegaafdheid op het werk · Combinaties en begeleiding

Inhoud bijgewerkt op 5 oktober 2026. De bronnen staan bij de uitleg. Het praktijkvoorbeeld is illustratief.